Weekly News

In 2015 was zo’n 3 procent van de Nederlandse werknemers slachtoffer van een bedrijfsongeval. ONTWIKKELING

Preventieve maatregelen vergroten industriële veiligheid

Bedrijfsveiligheid krijgt steeds meer prioriteit binnen organisaties, onder andere door de wens alle ongelukken uit te bannen, beter bekend als ‘Vision Zero’. Daarnaast zijn veel bedrijven ervan overtuigd dat een veilige werkomgeving de prestaties van de organisatie positief beïnvloedt. “Het is belangrijk dat een organisatie gemotiveerd is en blijft om veiligheid in het bedrijf te waarborgen en te verbeteren.”

Eerst maar even de cijfers. In 2015 was zo’n 3 procent van de Nederlandse werknemers slachtoffer van een bedrijfsongeval. In 45,8 procent van de gevallen bedroeg de verzuimtijd ten minste een dag. De meest voorkomende kwetsuren waren een wond (32,1 procent), een verstuiking of verrekking (22,2 procent) of psychische schade (13,2 procent). Dit blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), uitgevoerd door TNO en het CBS in samenwerking met het ministerie van SZW.

Maar het feit dat hun medewerkers veilig het einde van de dag halen is voor bedrijven niet enkel belangrijk in het licht van goed werkgeverschap. Ook commercieel gezien is veiligheid van belang. Externe partijen beoordelen organisaties steeds vaker op hun veiligheidsprestaties in het kader van opdrachtverwerving. Bovendien leiden veiligheidsincidenten in een transparanter wordende samenleving vaker tot negatieve publiciteit en reputatieschade. Diverse ontwikkelingen op het gebied van industriële veiligheid helpen bedrijven de stap te maken naar een proactieve veiligheidscultuur.


Maar hoe doe
je dat? Een veilige situatie realiseren begint met het in kaart brengen van de risico’s. Elk bedrijf met personeel moet (laten) onderzoeken of het werk gevaar kan opleveren of schade kan veroorzaken aan de gezondheid van de werknemers. Dat gebeurt via een risicoinventarisatie en –evaluatie of RI&E.


Om hun veiligheidsprestaties
te meten, monitoren en proactief te managen hebben bedrijven diverse instrumenten beschikbaar. Bijvoorbeeld de SAQ van Veiligheid Voorop, de Prorail Veiligheidsladder of Safety@Corebusiness van TNO. Dergelijke instrumenten werken veelal met vragensets of checklists die worden voorgelegd aan medewerkers en/of externe beoordelaars. Dolf van der Beek, consultant/researcher Safety bij kennisinstituut TNO: “Op deze wijze kunnen bedrijven vaststellen hoe zij presteren op het gebied van veiligheid. Van belang daarbij is dat de uitkomsten van dergelijke assessments worden gekoppeld aan gegevens over incidenten, ongevallen en verzuim. Hierdoor kan worden vastgesteld of veiligheidsprogramma’s succesvol zijn en wat hierbij de belangrijkste factoren zijn.”


De valkuil in
de praktijk is dat organisaties nog steeds voornamelijk kijken naar de uitkomsten ofwel de gevolgen van onveiligheid, incidenten en ongevallen, de zogeheten ‘lagging’ indicatoren. De crux is om indicatoren te verzamelen die als ‘early warning’ kunnen fungeren. Deze indicatoren staan ook wel bekend als ‘leading’ of procesindicatoren en zijn vaak gericht op het functioneren van operationele of veiligheidsmanagementprocessen. Bovengenoemde instrumenten adresseren thema’s die voor veiligheid relevant zijn. Deze kunnen fungeren als een alarm om tijdig bij te sturen wanneer de omstandigheden binnen de organisatie verslechteren en de kans op een (serieus) ongeluk groter is. “Als de primaire werkprocessen en de veiligheids (HSE)-processen in een bedrijf goed geregeld zijn, functioneert de organisatie zo veilig mogelijk”, vindt Van der Beek.


Verder is het
volgens Van der Beek belangrijk dat een organisatie gemotiveerd is (en blijft) om veiligheid in het bedrijf te waarborgen en te verbeteren. Het gebruik van veiligheidsindicatoren is hiervoor een middel om het doel, een veilige organisatie, te bereiken. Als veiligheidsindicatoren binnen een bedrijf ‘een doel op zich worden’ bestaat het gevaar dat de aandacht van de organisatie sterk gericht wordt op het optimaliseren van de indicatoren en niet op het optimaliseren van de veiligheid. De aandacht verschuift naar de papieren veiligheid in plaats van de daadwerkelijke veiligheid op de werkvloer.

Delen

Journalist

Katrien Baarendse

Related articles