Weekly News

Maxime Verhagen ONTWIKKELING

‘Het moet lonen om te investeren’

De bouwsector is anno 2016 in de ban van innovaties, ook op het gebied van duurzaamheid. Oud-minister Maxime Verhagen vertelt in zijn rol als voorzitter van Bouwend Nederland wat er moet gebeuren om te blijven bouwen, onderhouden en renoveren in ons land. “De eigenaar beslist, dus het moet lonen om te investeren.”

Net als veel andere sectoren kan ook de bouwbranche niet om digitalisering heen. In het specifiek niet als het gaat om duurzaamheid. Zo schieten slimme ZEN-woningen (zeer energiezuinige nieuwbouw) als paddenstoelen uit de grond. Techniek is bij duurzaamheid belangrijk, maar de welwillende, liefst enthousiaste, gebouweigenaar is minstens zo cruciaal, zo is Maxime Verhagen van mening. Bouwend Nederland werkt hard aan de verduurzaming van de bouw-sector en bewustwording onder pandbezitters. En er is nog een lange weg te gaan, zeker bij bestaande gebouwen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat slechts vijf procent van de woningeigenaren het begrip ‘duurzaamheid’ koppelt aan een energiezuinige woning. Misschien nog wel zorgwekkender is het feit dat maar twee procent de duurzaamheid van een woning als belangrijk criterium meeneemt bij het kopen van een huis. En een stevige meerderheid – 59 procent – is niet eens bekend met het energielabel van de eigen woning. Tijd voor actie, dus. “We hopen dat de vraag vanuit gebouweigenaren snel op gang komt. Zij maken de investeringsbeslissing.”

Allereerst: hoe gedigitaliseerd is de bouw eigenlijk?

“In de branche willen we sneller en slimmer werken. Zo wordt in onze sector steeds meer gebruik gemaakt van BIM, ofwel het Bouw Informatie Model. Dat is een pakket digitale informatie dat begint met het 3D-ontwerp van het gebouw. Van daaruit kunnen er handige koppelingen gemaakt worden richting leveranciers, die daardoor precies weten wat ze wanneer moeten leveren op de bouwplaats of bij de werkplaats. De bouwproductie wordt dus deels gedigitaliseerd, net als de bouwproducten.”

Waar leidt dat toe?

“Op deze manier komen we bij smart houses en smart buildings. Daarmee lossen we maatschappelijke vraagstukken op, liefst meerdere tegelijk. Op het snijvlak van smart energy en smart buildings zien we bijvoorbeeld grote mogelijkheden voor het aanpassen van ouderenwoningen. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van zogenaamde ‘domotica’, innovaties. Zo wordt het onder meer makkelijker voor ouderen om in contact te blijven met familie en de huisartsenpost. En als we toch bezig zijn, waarom dan niet meteen je huis ‘nul op de meter’ maken?”

Duurzaamheid in de bouw: wat is de eerste stap?

“Binnen de bouwsector focussen we vooral op energiebesparing met duurzame renovatie en energieneutrale nieuwbouwconcepten, zoals de eerdergenoemde ‘nul op de meter’ (NOM), ‘bijna energieneutrale gebouwen’ (BENG) en de hierboven al besproken ‘zeer energiezuinige nieuwbouw’ (ZEN). Het is te optimistisch gedacht dat we in 2025 in totaal alle ruim zeven miljoen huizen en één miljoen andere gebouwen energiezuinig gemaakt hebben. We kunnen ten eerste niet zomaar woningen binnenvallen. De eigenaar beslist, dus het moet lonen om te investeren. Alleen al in de koopsector moeten vier miljoen woningen aangepakt worden. Het gaat minimaal om zo’n 48 miljard dat door particulieren moet worden opgehoest. We hopen dat de vraag vanuit gebouweigenaren snel op gang komt. Zij maken de investeringsbeslissing.”

Hoe vergroot Bouwend Nederland dat draagvlak?

“In de bestaande bouw werken we nu met stakeholders aan een lijst met Duurzame Aanbieders. Eind 2016 is deze beschikbaar. Bedrijven op deze lijst kunnen gebouwen renoveren naar energieneutrale panden, geven een energieprestatiegarantie én goede voorlichting over financieringsmogelijkheden. Ondertussen ontzorgen de gemeenten hun bewoners met lokale energieloketten, terwijl het Rijk de hele operatie ondersteunt met een Nationaal energie-besparingsfonds, een ‘smart’ meter, verruiming van je hypotheek bij energiebesparende investeringen en het indicatief energielabel voor alle woningen.”

In hoeverre zijn de gebruikers betrokken?

“In de nieuwbouw wordt binnen het platform ZEN afgestemd hoe de gebruikers betrokken willen worden bij de ontwikkeling en de voorlichting over hun toekomstige energieneutrale woning. Ook dat gebeurt met een groot aantal stakeholders, waaronder bewonersorganisaties zelf. Voor de gebouweigenaren die wel plannen hebben voor verduurzaming, moet er door beleidsmakers verder nagedacht worden over aantrekkelijke nieuwe financieringsconstructies en/of fiscale maatregelen. Op dit terrein is er inmiddels een overheidscampagne gestart die Bouwend Nederland steunt. Onder het motto ‘Energie besparen doe je nu’ krijgt de burger goed maatwerkadvies over mogelijke maatregelen, nieuwe subsidies en de gunstige financiering daarvan.”

Hoe ver is de bouw zelf?

“Bij productie en recycling zijn er nieuwe methoden ontwikkeld en oude verbeterd. Daardoor zijn er veel meer grondstoffen herbruikbaar. Ook in de logistiek maken we grote stappen. Veel bouwbedrijven hebben fors geïnvesteerd in hun wagenpark en de verduurzaming van hun materieel. Veel bouwbedrijven zijn gecertificeerd op de CO2-Prestatieladder en kijken hoe zij hun eigen CO2-uitstoot verminderen. Deze inspanningen leidden ertoe dat tussen 2004 en 2014 de bouw veel minder CO2 is gaan uitstoten. Zo nam de stationaire uitstoot (op locatie door bouw en afbouw van woningen, kantoren, winkels, enzovoorts) af met dertig procent.”

Hoe komt de particuliere woningmarkt in beweging?

“Wat betreft de verduurzaming op eigen huisniveau bestaan er al verschillende regionale samenwerkingsverbanden. Denk aan 033 Energie, Kuub, de vele initiatieven onder Overijssel Duurzaam en het Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen in Rotterdam. Binnen de VNG Coalitie ‘Energiebesparing’ werken we als Bouwend Nederland samen met de vereniging van Nederlandse gemeenten, het ministerie van BZK, met Natuur- en Milieufederaties, met Uneto VNI en Onderhoud NL. Samen willen we voor onze klanten en burgers zoveel mogelijk knelpunten wegnemen, op weg naar een duurzame woning.”

Feit

Maxime Verhagen is vanaf 1 juli 2013 als voorzitter verbonden aan Bouwend Nederland. Voorheen was hij onder meer Tweede Kamerlid, minister van Buitenlandse Zaken, minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en vicepremier. Begin januari 2012 maakte hij bekend dat hij de politiek later dat jaar zou verlaten, om zich te gaan inzetten voor ondernemerschap. Met zijn grote staat van dienst in het openbaar bestuur en zijn maatschappelijke en bestuurlijke betrokkenheid levert hij een belangrijke bijdrage aan het werk van Bouwend Nederland.

Delen

Journalist

Wendy de Liefde

Related articles